1
1
استانداردها و ضوابط بخش حمل و نقل دريايي


مقدمه
نظر به اهميت و حساسيت بالاي بخش حمل‌ونقل دريايي در ابعاد بين المللي و ملي، قانونمندسازي فعاليتها و پيروي از استانداردها از جمله ضروريات دستيابي به صنعتي ايمن، سريع و شفاف مي باشد كه به اين منظور سازمانهاي بين المللي قانونگذار مورد شناسايي و قوانين و مقررات بين المللي در اين زمينه معرفي مي‌گردند.

1- مراجع و سازمانهاي قانونگذار
1-1- سازمان بين المللي دريانوردي (IMO)
سازمان بين المللي دريانوردي به عنوان اولين سازمان تخصصي با هدف ايجاد ابزارهاي لازم به منظور افزايش ايمني در دريا و جلوگيري از يكجانبه عمل نمودن كشورها، به عنوان ارگاني دائمي كه بتواند اقدامات را هماهنگ نمايد ايجاد گرديد. با توجه به اين سابقه بر اساس کنفرانس بين المللي ششم مارس 1948 در ژنو، کنوانسيون سازمان دريانوردي مشورتي بين دولتها به تصويب رسيد و در سال 1958 لازم الاجرا گرديد. در ژانويه سال 1959 آيمو مسئوليت اداره امور و ارتقاء آن را تقبل نمود و از همان ابتدا، بهبود ايمني دريانوردي و جلوگيري از آلودگي دريايي را جزو مهمترين اهداف خود قرار داده است.
اين سازمان در لندن واقع شده و تنها سازمان تخصصي سازمان ملل متحد است که مقر آن انگلستان مي باشد. نهاد اداره کننده آن، يك مجمع است که هر دو سال يکبار تشکيل جلسه مي‌دهد. مجمع از 167 کشور عضو و دو عضو وابسته تشکيل يافته است. در فواصل بين جلسات مجمع، در حال حاضر شورايي متشکل از 40 دولت عضو که توسط مجمع انتخاب شده اند بعنوان نهاد اداره کننده آيمو انجام وظيفه مي‌نمايد. سازمان بين المللي دريانوردي به منظور دستيابي به اهداف خود طي 35 سال گذشته کار تنظيم متن 30 کنوانسيون و پروتکل و همچنين تصويب 700 کد و توصيه نامه را در رابطه با ايمني دريانوردي، جلوگيري از آلودگي و موضوعات مرتبط انجام داده است.

1-2- سازمان بين المللي کار (ILO)
سازمان بين‌المللي کار در سال 1919 در پايان جنگ جهاني اول در زمان تشکيل کنفرانس صلح که ابتدا در پاريس و سپس در کاخ ورساي تشکيل شد ايجاد گرديد. اساسنامه ILO در سال 1919 توسط کميسيون کارگري در کنفرانس صلح تدوين شد و در تابستان 1920 در ژنو تاسيس و راه‌اندازي گرديد. کميسيون فوق از نمايندگان 9 کشور شامل بلژيک، کوبا، چکسلواکي، فرانسه، ايتاليا، ژاپن، لهستان، انگلستان و آمريکا تشکيل شد. مذاكرات اين کشورها، به تشکيل سازمان سه جانبه‌اي با حضور نمايندگان دولت، کارفرمايان و کارگران بدنه اجرايي، منجر گرديد. اين سازمان با سه انگيزه اصلي بررسي مسايل انساني، سياسي و اقتصادي كار خود را آغاز كرد. سازمان بين‌المللي کار، کار شايسته و آبرومند و معيشت، امنيت و استاندارد زندگي بهتر براي مردم چه در کشورهاي فقير و چه در کشورهاي غني را سرلوحه کار خود قرار داده است.
ILO براي نائل شدن به اهداف خود، از طريق ارتقاء حقوق افراد در کار، ترغيب فرصت‌ها براي استخدام آبرومندانه، ارتقاء پوشش‌هاي اجتماعي و تقويت تبادل نظر و گفتگو در موضوعات کاري، اقدام مي‌نمايد و محل نشستهاي‌ بين‌المللي در خصوص موضوعات کاري در سطح جهان مي‌باشد. تاكنون 160 كنوانسيون در اين سازمان به تصويب رسيده است.
3- ساير سازمانها
علاوه بر دو سازمان بين‌المللي فوق‌ كه تحت سازمان‌دهي سازمان ملل درخصوص موارد ايمني حمل و نقل دريايي و كاركنان بندر تحولات عظيمي را بوجود آورده‌اند، سازمان‌هاي بين‌المللي خارج از سيستم سازمان ملل نيز تحقيقات و دست‌آوردهاي قابل توجهي را براي بنادر به ارمغان آورده‌اند. به عنوان مثال مي‌توان به يكي از راهنماهاي تهيه شده توسط سازمان بين‌المللي بنادر و لنگرگاه‌ها (IAPH) به نام دستورالعمل ايمني اشاره نمود. اين دستورالعمل به چگونگي طراحي تجهيزات و امكانات ايمني لازم براي كشتي‌هاي نفت‌كش و پايانه‌هاي بندري كه به امر تخليه و بارگيري اين‌گونه كشتي‌ها فعاليت دارند پرداخته است.
همچنين سازمان استانداردسازي جهاني (ISO) سهم اصلي در استانداردسازي و ايمن‌سازي ساخت كليه تجهيزات به كارگرفته شده در بنادر را دارد. در واقع استفاده از استانداردهاي ISO در ساخت تجهيزات، همواره مبناي كليه كنوانسيون‌هايي است كه رابطه منطقي و ايمن بين تجهيزات و انسان، برقرار مي‌كنند.
4- سازمان بنادر و دريانوردي
در خرداد ماه 1339 قانوني در هيأت وزيران به تصويب رسيد كه اجازة تأسيس سازماني را به نام سازمان بنادر و كشتيراني در وزارت گمركات و انحصارات صادر نمود. بعدها وزارت گمركات و انحصارات منحل شد و سازمان بنادر و كشتيراني به وزارت بازرگاني و نهايتاً اين سازمان در سال 1353 به وزارت راه و ترابري منتقل گرديد.
اداره نمودن امور بندري بنادر كشور، تكميل و توسعه ساختمان، نگهداري و تعميرتأسيسات بندري، تأمين وسايل مخابراتي، امور انتظامي و همچنين تنظيم و اجراي مقررات بندري و كشتيراني ساحلي، مراقبت در توسعه كشتيراني بازرگاني و ثبت شناورهاي تابع كشور از وظايف اين سازمان مي‌باشد. در واقع سازمان بنادر و كشتيراني متولي امور دريايي در كشور است. قابل ذكر است اين سازمان در سال 1388 به سازمان بنادر و دريانوردي تغيير نام داده است.

5- ضوابط و استانداردهايي كه در صنعت حمل و نقل دريايي مورد استفاده قرار مي گيرد(ارايه شده توسط سازمان بنادر و دريانوردي) به شرح ذيل ميباشد:
- ضميمه 1- فهرست كنوانسيون هاي IMO كه ايران به آنها ملحق شده است.
- ضميمه2- فهرست ضوابط و دستورالعملهاي داخلي سازمان بنادر و دريانوردي.
 

1
1