پيروي از استانداردها، قوانين و مقررات در بخش حمل‌ونقل ريلي، در افزايش كارايي و ايمني اين مد حمل‌ونقل كه نسبت به ساير مدها از مطلوبيت اجتماعي بيشتري برخوردار است، بسيار حايز اهميت مي‌باشد. در واقع استانداردها، قوانين و مقررات الزاماتي هستند كه تمهيدات لازم را براي پيشگيري از ورود تجهيزات و منابع غير ايمن و يا ادامه به كار آنها در بخش حمل‌ونقل ارائه مي‌دهند. استانداردهاي مورد استفاده در بخش حمل و نقل ريلي كشور متأثر از عضويت ايران در مجامع و سازمانهاي بين‌المللي مي باشد كه در ذيل اشاره اي به آنها مي گردد.
فهرست استانداردهاي ارايه شده و مشخصات آنها از سوي شركت راه‌آهن جمهوري اسلامي مورد استعلام قرار گرفته است.
1- استانداردهاي بين المللي
1-1- استانداردهاي UIC
عموم استانداردهاي مورد استفاده در بخش حمل و نقل ريلي كشور، استانداردهاي منتشر شده از سوي اتحاديه بين‌المللي راه‌آهنها ((UIC مي باشد. اين اتحاديه كه در شهر پاريس مستقر مي باشد، داراي 95 عضو در 63 كشور مختلف جهان است و ايران در 15 اكتبر 1947 به اين اتحاديه ملحق شده است.
UIC استانداردهاي خود را در سه قالب اجباري، توصيه اي و اطلاعاتي ارايه مي دهد كه به ترتيب با حروف O، R و I مشخص مي‌شوند. اين استانداردها به 9 سري طبقه‌بندي مي‌شوند كه عبارتند از:
1- سري 100: حمل‌ونقل مسافر و توشه
2- سري 200: ترافيك باري
3- سري 300: امور مالي، حسابداري، هزينه‌ها و آمار
4- سري 400: بهره‌برداري
5- سري 500: وسايل نقليه
6- سري 600: جريه
7- سري 700: خط و ابنيه
8- سري 800: مشخصات فني
9- سري 900: تكنولوژي اطلاعات- امورمتفرقه
در حال حاضر اين استانداردها در صنعت ريلي كشور مورد استفاده قرار مي گيرد كه سازمانهاي مرتبط در حال ترجمه و بومي  سازي آنها مي باشند.
1-2- استانداردهاي OSJD
علاوه بر استانداردهاي UIC، سازمان همكاري راه‌آهن‌ها نيز استانداردهايي را به صورت فيش ارائه كرده است كه تعداد آنها به مراتب از استانداردهاي UIC كمتر است و استفاده كمتري از آنها مي‌شود. مقر فعلي اين سازمان در ورشو پايتخت لهستان مي باشد. نهاد اجرايي اين سازمان در اول سپتامبر 1957 در ورشو فعاليت خود را شروع نمود و پيشنهاد الحاق ايران، در اجلاس 25 وزراي مسوؤل حمل‌ونقل OSJD درسوم ژوئن 1997 مطرح و به تصويب رسيد. از استانداردهاي OSJD تنها تعداد معدودي در اداره كل امور بين‌الملل راه‌آهن ترجمه شده است. لازم به ذكر است OSJD و UIC داراي استانداردهاي مشترك نيز هستند.
1-3- ساير استانداردهاي معتبر بين المللي
علاوه بر استانداردهاي UIC از استانداردهاي ذيل نيز در راه‌آهن كشور استفاده مي‌شود:
1- BS : استانداردهاي انگلستان
2- AREMA : استانداردهاي آمريكا
3- DIN : استانداردهاي آلمان
4- GOST : استاندارد واگنهاي روسي
5- MI : استاندارد تعميرات لوكوموتيوهاي آمريكايي
6- AAR : استانداردهاي فني سازمان راه آهنهاي آمريكا

2- قوانين، مقررات و استانداردهاي داخلي
2-1- استانداردهاي ملي
استانداردهاي ملي استانداردهايي هستند كه توسط مراجع قانوني كشور با همكاري موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران تدوين و منتشر مي‌شوند. اين استانداردها بر اساس شرايط حاكم بر كشور ترجمه و بومي‌سازي مي گردند. ضمناً به تازگي مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مبادرت به ترجمه بخشهايي از استانداردهاي UIC نموده كه جهت بهره برداري در اختيار واحدهاي مرتبط قرار گرفته است.

2-2- ضوابط و دستورالعملهاي فني
علاوه بر استانداردهاي عنوان شده مجموعه اي از ضوابط، دستورالعملها و آيين‌نامه ها با همكاري پژوهشكده حمل و نقل (مركز تحقيقات و مطالعات سابق وزارت راه‌وترابري)، مركز تحقيقات راه‌آهن و معاونت برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي (سازمان برنامه و بودجه) تهيه و تدوين گرديده است كه در حال حاضر مورد بهره برداري قرار مي گيرد.